Een nieuwe partij erbij
Kiesdrempel?
Een aantal weken geleden las ik een artikel van Studio040 waarin werd vermeld dat er een nieuwe partij meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen. Hoewel ik de komst van nieuwe ideeën altijd toejuich (wat natuurlijk niet per se betekent dat ik het er inhoudelijk mee eens ben), zit niet iedereen te wachten op nieuwe partijen. Enerzijds vind ik dat jammer, anderzijds begrijp ik dat sentiment.
Wat betreft de landelijke politiek krijg ik toch vaak het idee dat behoorlijk veel mensen voor het instellen van een kiesdrempel zijn. Dat is uiteraard een mogelijkheid, maar dan moeten we er wel voor waken dat minderheden zich niet nog minder gehoord zullen voelen. De Eindhovense gemeenteraad bestaat uit 45 leden en er zijn momenteel 14 fracties. Dat zijn gemiddeld ca. 3,2 gemeenteraadsleden per fractie. In de Tweede Kamer zijn er 150 leden verdeeld over 15 fracties (dat zijn gemiddeld 10 Tweede Kamerleden per fractie). Ik ben erg blij dat we in Nederland geen tweepartijenstelsel hebben. Bovendien kunnen ook eenpitters toch heel wat voor elkaar krijgen.
Als alle democratische partijen met een open blik naar de andere democratische partijen zouden kijken, zou het instellen van een kiesdrempel op de korte termijn niet nodig moeten zijn. Aangezien je het toch nooit voor iedereen goed kan doen, is de gulden middenweg vaak zo slecht nog niet. Als het maar geen halfbakken gulden middenweg voor de korte termijn is…
Problemen oplossen en inspraak vooraf
De nieuwe partij waarover ik las, wil vooral dat Eindhovenaren nog vaker in een eerdere fase worden betrokken bij de lokale politiek. Dat is wat mij betreft prijzenswaardig. Inspraak zou zoveel mogelijk vooraf moeten gaan aan besluitvorming. Als je een knoop doorhakt en daarna aan mensen vraagt hoe ze ernaar kijken, heb je er eigenlijk weinig tot niets meer aan. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik de laatste tijd veel mooie ontwikkelingen zie. Er lijkt iets met de input van inwoners te gebeuren. Dat neemt niet weg dat het gezond is om met een kritische blik naar de feiten te blijven kijken. Een papieren werkelijkheid is immers (nog) geen werkelijkheid…
PRO Eindhoven wil onder andere aandacht besteden aan de woningbouw, veiligheid en inclusiviteit. De partij begint kleinschalig met drie kandidaten. Mijns inziens een verstandige keuze.
Ik zal me begin maart eens wat meer verdiepen in de programma’s van alle partijen die op woensdag 18 maart 2026 meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Eindhoven.
https://www.eindhoven.nl/bestuur-en-beleid/bestuur/gemeenteraad
Mooi om dit te lezen Jeroen.
Ik hoor wel een beetje bij diegenen die een kiesdrempel de moeite waard vinden. Maar dan wel op een manier die tegemoet komt aan jouw bezwaar op het risico dat dat minderheden zich nog minder gehoord zullen voelen. Misschien moeten we het aantal partijen beperken en nieuwe partijen pas de kans geven als het aantal lager is dan we afspreken.
Heb jij het idee dat minderheden nu onvoldoende aandacht krijgen?
Daarnaast zou ik ook graag zien dat een partij leden moeten hebben om te voorkomen dat de betreffende oprichters zich als “dictators” gaan gedragen.
Het aantal partijen in Eindhoven is toegenomen van grofweg 7 in de 80/90 jaren tot 14 nu. Wat denk je zou daarmee de bestuurbaarheid ook zijn verbeterd?
Een aanrader voor iedereen om dit DSE helpt kiezen eens terug te lezen en als je er de tijd voor hebt om de programma’s van nu eens te vergelijken. Ons helaas overleden redactielid Wim Hendriksen heeft ze toen uitgezocht en becommentarieerd.
Ik denk dat sommige minderheden (onterecht) juist extra aandacht krijgen, maar dat geldt zeker niet voor alle minderheden. Op landelijk niveau zou ik me ook wel kunnen vinden in een kiesdrempel, maar 5% vind ik bijvoorbeeld al best veel. Dan zou je in theorie honderdduizenden mensen kunnen hebben die op iemand stemmen, maar uiteindelijk niet worden vertegenwoordigd. Een kiesdrempel van 1% zou ik best realistisch vinden.
Ik ben er ook een voorstander van dat alle politieke partijen ledenpartijen zijn. Uiteindelijk draait de bestuurbaarheid voor een groot deel om het vermogen om te kunnen en willen samenwerken met anderen. Het wordt er niet makkelijker op met heel veel partijen. Je zou bijvoorbeeld ook vooraf kunnen zeggen dat alleen de 10 partijen die bij de gemeenteraadsverkiezingen de meeste stemmen binnenhalen, de beschikbare zetels verdelen. Wordt het daar beter of slechter van? Om eerlijk te zijn, zou ik het niet weten. Nog meer versplintering lijkt me in ieder geval niet wenselijk.